Wojna na pełną skalę w Ukrainie postawiła małe przedsiębiorstwa na granicy przetrwania, ponieważ wiele odnoszących sukcesy firm zostało wykorzenionych, przesiedlonych i zmuszonych do rozpoczęcia wszystkiego od nowa. Mimo to, mierząc się z relokacją i wyzwaniami, ukraińscy przedsiębiorcy nadal pracują, szukając innowacyjnych sposobów na ekspansję i wejście na nowe rynki. W ramach projektu “SME Boost: Integracja gospodarcza wewnętrznie przesiedlonych osób i odbudowa biznesu”, finansowanego przez Niemieckie Federalne Ministerstwo Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (BMZ) za pośrednictwem KfW Development Bank, IOM wspiera właścicieli małych firm grantami i zapewnia inne możliwości wznowienia i utrzymania ich biznesu.
Przekąski w kosmicznym stylu podbijają Ukrainę i nie tylko
W 2016 roku Vadym i Pylyp, dwaj bracia z drugiego co do wielkości miasta Ukrainy, Charkowa, spróbowali suszonych przekąsek serowych na rynku amerykańskim podczas jednej ze swoich podróży. Zachwycili się pomysłem produkcji tych unikalnych produktów w Ukrainie. Realizacja tego marzenia zajęła im kilka lat. Bracia odwiedzili wiele wystaw, studiując doświadczenie zagranicznych producentów. W końcu kupili sprzęt, który nie ma odpowiednika w Ukrainie, i spędzili kolejne półtora roku, szukając idealnej technologii. Dopiero w 2021 roku, pod nazwą Prime Snack, firma weszła z impetem do największych sieci supermarketów ze swoimi innowacyjnymi produktami.
Właściciele firmy są dumni ze swoich w 100% naturalnych produktów. Przekąski są tworzone w opatentowanej technologii VacWave Bio Nutrition. Receptura jest prosta: woda jest usuwana z sera, dzięki czemu wszystkie wartości odżywcze są zachowane w suszonym produkcie.

W pierwszych tygodniach wojny na pełną skalę, gdy ich rodzinne miasto Charków było obsypywane rakietami i pociskami, domy braci zostały zniszczone, a teren produkcyjny stał się niedostępny. Działania wojenne w tym regionie nie ustępowały, więc w kwietniu Vadym i Pylyp zdecydowali się przenieść do Zakarpacia, zachodniego regionu Ukrainy.
W ciągu kilku dni Vadym i Pylyp zorganizowali transport sprzętu, przewożąc wszystko, co tylko mogli. Ich priorytetem było uratowanie specjalnych maszyn, które suszą ser. Wkrótce potem bracia otrzymali ofertę przeprowadzki za granicę i rozpoczęcia produkcji w UE. Po rozważeniu wszystkich za i przeciw zdecydowali się pozostać w Ukrainie.
“Ukraina jest naszą ojczyzną i konieczne jest odbudowanie kraju, gdy wojna się skończy. Chcielibyśmy być częścią tych wysiłków i przyczynić się do odbudowy gospodarczej. W Mukaczewie widzimy duże możliwości eksportu i planujemy w ciągu kilku tygodni wejść na rynek europejski. Podbijemy świat naszymi przekąskami!”, żartuje Pylyp.
Właściciele firmy mogli przewieźć swój sprzęt z Charkowa na początku wojny. Zdjęcie: IOM/Daria Dovzhenko
Kluczowym krokiem ku podbojowi rynku europejskiego jest przyjęcie przyjaznej środowisku strategii produkcji. Pylyp i Vadym pomyśleli o instalacji elektrowni słonecznej, przyjmując energooszczędne praktyki, a także obniżając koszty produkcji i zapewniając nieprzerwane dostawy energii. Ich innowacyjny plan został wsparty przez IOM w ramach projektu SME Boost, dzięki któremu bracia otrzymali grant na zakup paneli słonecznych. Dzięki innowacjom wszystkie potrzeby energetyczne produkcji są pokrywane wyłącznie przez odnawialne źródła energii.

Z całkowitą pomocą 20 000 EUR od IOM właściciele firmy będą mogli także kupić premium odmiany sera do produkcji wysokiej jakości produktów. W ciągu półtora miesiąca Prime Snack wyprodukował 30 000 opakowań suszonego sera. Zainspirowani przedsiębiorcy planują teraz powiększyć zespół, oferując możliwości zatrudnienia innym przesiedleńcom przebywającym w Zakarpaciu.
Zapytani o swoją receptę na sukces dla zrelokowanych firm, Vadym i Pylyp radzą swoim rówieśnikom patrzeć w przyszłość bez lęku: “Trzeba zacząć od nowa. Nie myśl, że wszystko stracone i to koniec. Bez względu na wszystko, musisz zebrać siły i pracować. Jesteśmy Ukraińcami i jesteśmy niezłomni!”
